• 3,496 TL

  • 3,908 TL

  • 142,66 TL

  • 99.639

HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE KULLANILAN TÜRBİN TİPLERİ

11 Mart 2016 Cuma 11:46

Hidroelektrik santrallerin en önemlibileşeni olan su türbinleri 19.yüzyılda gelişmeye başladı. Daha çok elektriküretiminde rol oynayan su türbinleri suyun kinetik enerjisinden elektriküretmek için dolgu barajlarda kullanılır. Hidroelektrik santrallerin bulunduğukonuma, yüksekliğe ve suyun akış hızına göre bu türbinler değişkenlikgöstermektedir. Bu yazımızda da su türbinlerinin çeşitlerini sizler içinaraştırdık.

 

Günümüzde oldukça yaygın bir kullanım alanına sahip olanhidroelektrik enerjisi, enerji kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir.Hidroelektrik sistemlerde suyun akış enerjisinden ve potansiyel enerjisindenfaydalanılır. Bu tür sistemlerde su yüksek bir yerden akıtılarak bir kanal veyacebri boru vasıtası ile türbinlere gönderilir. Suyun akış enerjisiyletürbinlerden mekanik enerji elde edilir, daha sonra türbin milinin dönmesiylejeneratörler tahrik edilerek elektrik enerjisi elde edilmiş olur. Bu enerjininelde edilmesi için suyun mutlaka belirli bir düşü (yükseklik) ve debiye (hıza)sahip olması gerekmektedir.




Bütün bunların yanında hidroelektrik sistemlerde suyun akışdoğrultusuna, suyun etki şekline ve türbin milinin durumuna göre kullanılantürbinler değişkenlik göstermektedir. Genel olarak hidroelektrik santrallerdekullanılan iki çeşit türbin bulunmaktadır:

 

1-Aksiyon (Etki Tipi)Türbinler

Bu tip türbinlerde akışkan çarklara veya kepçelere atmosferbasıncında girip, atmosfer basıncında çıkmaktadır. Bu sebeple eş basınçlıtürbinler olarak da adlandırılabilir. Aksiyon türbinleri yüksek düşülerde vedüşük akışkan hızlarında daha çok tercih edilmektedir. En yaygın kullanılanaksiyon tipi türbinler ise: Pelton,Turgo ve Banki türbinleridir.




2-Reaksiyon TipiTürbinler

Reaksiyon tipi türbinler, basıncın ve hareketli suyunetkisiyle kombine olarak elde edilen güçle çalışırlar. Akışkan (su) türbinlerdebulunan bıçakların(kanatların) her birine çarparak hareket enerjisini artırır.Aynı düşü ve debi değerlerinde bu tip türbinler aksiyon tipi türbinlere göredaha hızlı dönerler. Ayrıca reaksiyon tipi türbinlerin yapısı oldukçakomplekstir ve imalatı zordur. Reaksiyon tipi türbinlere örnek vermekgerekirse: Francis, Kaplan, Uskur oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Netdüşü ve özgül bakımından oldukça geniş bir kullanım alanına sahip olanreaksiyon türbinleri suyun hem kinetik hem de potansiyel enerjisindenfaydalanmaktadır.

 

Günümüzde ise dünyada ve ülkemizde hidroelektriksantrallerde kullanılan en yaygın türbin tipi ise Francis Türbini’dir. Genişbir düşü aralığında çalışabilme özelliği olduğu için tercih edilen FrancisTürbinleri aynı zamanda yüksek devirlerde çalışarak da verim açısından daoldukça uygundur. Şimdi de Francis Tipi Türbinleri daha yakından tanıyalım.




Francis Türbinleri

Francis Türbini 1800’lü yıllarda Amerikalı mucit James B.Francis tarafından icat edilmiştir. Francis Türbini’ne su, yöneltici çarktandönel çarka dıştan girip, çark kanatları boyunca aşağıya doğru giderek çarkıterk eder. Francis Türbinleri hidroelektrik enerjisi üretmek için günümüzdekullanılan en yaygın türbin çeşididir. Özellikle büyük ölçekli hidroelektriksantrallerde kullanılmaktadır. Bu türbinler çok farklı hidrolik düşülerde ve suakış seviyelerinde kullanılabilen çok yönlü türbinlerdir.




Francis tipi türbinler 600 metre düşüye kadar çalışabilirlerve 500 MW’a kadar güç üretebilirler. Ülkemizde Devlet Su İşlerinin (DSİ)denetiminde bulunan su türbini tesislerinin büyük çoğunluğunda Francis tipitürbinler kullanılmaktadır. 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNANLAR

KÖŞE YAZARLARI

ÖNE ÇIKANLAR

ANKET

HAVA DURUMU

5 günlük hava durumu