• 3,516 TL

  • 4,146 TL

  • 144,53 TL

  • 106.862

MADENCİLİK SEKTÖRÜ VE POMPA UYGULAMALARI

10 Mart 2016 Perşembe 16:43

İnsanoğlunun varoluşundan günümüze büyük etkiler getirmiş madencilik sektörü, insanların ve ülkelerin refah, teknolojik gelişmişlik düzeyini ve yaşam kalitesini belirleyen en önemli faktörlerden biri olmuştur.Bu özelliği ile madencilik, tarih öncesi ve antik çağların cevher isimleri ile isimlendirilmesine (Taş Devri, Bakır Devri, Tunç Devri gibi) dahi neden olmuştur.


Madencilik, tarım uygulamaları ile birlikte toplumun hammadde ihtiyacını sağlayan iki üretim alanından bir tanesidir. Gelişmiş ülkeler,mevcut ekonomik güçlerini var olan doğal kaynaklarını etkin bir şekilde kullanarak elde etmişlerdir. Madencilik, gerek kendi içerisinde yarattığı ekonomik ve istihdam hacmi, gerekse üretim sektörüne oluşturduğu girdiler nedeniyle kritik bir konuma sahiptir.


Günümüzde global madencilik uygulamaları ile 1,5 trilyon USD değerinde 10 milyar ton’dan fazla miktarda maden yıllık olarak üretilmektedir.Bu değerin % 75’i enerji ham maddeleri, % 10’u metalik madenler ve geri kalan %15’i ise endüstriyel ham madde üretimine aittir. Madencilik ekonomik olarak büyük bir sektör olmasıyla birlikte, uygulama olarak en zorlu sektörlerdendir. Cevherin/mineralin çıkarılmasından rafinasyonuna kadar birçok adımda çok zorlu çalışma koşulları ve kritik prosesleri içerisinde barındırır. Örneğin, Güney Afrika’da platin madenlerinde 3500 m derinliklere inilmesi, ülkemizde de tecrübe ettiğimiz kömür madenlerinde grizu ve patlayıcı gaz oluşumu, petrol ve bazı minerallerin çıkartılmasında yer altında bulunan korozif ve hidrojen sülfit gibi zehirli gazların bulunması, rafinasyon tesislerinin madenlerden uzak olması sebebiyle kurulan uzun boru hatları ve bunların işletilmesi, bakım ve enerji maliyetlerinin yüksek olması gibi birçok problem madencilik uygulamalarının temel sıkıntılarındandır. Özellikle korozif ve aşındırıcı madenlerin çıkartılması,ortamın tozlu ve patlayıcı olması, ağır çalışma koşullarının ( 7 gün / 24 saat /365 gün) bulunması nedeniyle proseste kullanılan ekipmanların yüksek“Güvenilirlik”, “Dayanım” ve “Güvenlik” şartlarını karşılaması gerekmektedir.


Proseslerdeki enerji maliyetlerini dikkate aldığımızda güvenilirliğin yanında yüksek verimli tasarlanmış ekipmanların kullanımı da öne çıkmaktadır. Bu bağlamda prosesin sürekliliğini, işletme ve bakım maliyetlerini, hatta ömür boyu maliyeti optimize eden yüksek teknolojiye haiz ekipmanlar uygulamada karşımıza çıkmaktadır.

Madencilik uygulamaları genel olarak aşağıdaki gibi aşamalara ayrılabilir.

    1- Maden arama

    2- Değerlendirme

    3- Hazırlık

    4- Yer altı veya açık ocak yöntemiyle üretim

    5- Cevher hazırlama ve zenginleştirme (kırma,öğütme, zenginleştirme, ekstraksiyon, vb.)

    6- Ergitme / Rafinasyon

    7- Kapatma ve kapatma sonrası iyileştirme işlemleri

 

Madencilikte PompaUygulamaları

Pompalar cevherin/mineralin çıkarılmasından rafinasyonlazenginleştirilerek son ürün haline getirilmesine kadar birçok proseste rolalmaktadır. Bu prosesler sırasında pompalar zor çalışma koşulları altında vekorozif/aşındırıcı sıvıların aktarımını yapmaktadır. Bu uygulamalarda zorluortam koşulları(tozlu ve patlayıcı ortam) altında çalışan pompalar, partikül vekorozif kimyasalları içeren sıvıları aktarırken, kendinden beklenen performansı,sistem sürekliliğini sağlayacak dayanım ve güvenilirlik gereksinimleri altındagerçekleştirmelidir.

Bazı madencilik uygulamaları şu şekilde verilebilir;

-       Atık sutransferi: Madencilikte kullanılan sular hem kimyasal hem de fiziekselprosesler sırasında kirlenmektedir. Bu atık suların öncelikle ortamdanuzaklaştırılması ve arıtma işlemine tabi tutularak temizlenmesi gerekmektedir.Zira proseslerde kullanılan su hem çevresel etkiler hem de suyun etkin veverimli kullanılması açısından arıtılarak tekrar kullanılmaktadır. Bu bağlamdahem atık suyun transferi hem de arıtılması aşamasında pompalar ana ekipmangörevini üstlenmektedir.

-       Drenaj vesusuzlaştırma: Madencilikte cevherin çıkarılmasından işlenmesine bir çokaşamada su kullanılmaktadır. Bunun yanında, yeraltı ve yerüstü çıkarmaişlemleri ortamda bulunan suyun drenajı ve ortamın susuzlaştırılması ilemümkündür. Bu aşamada basılan sular, genelde agresif yapıya sahip, içerisindekorozif mineralleri ve aşındırıcı parçacıkları içerir. Özellikle arama veçıkartım proseslerinin sürekliliği susuzlaştırma ve drenaj ile direkilintilidir.

-       Toz tutmasistemleri: Toz oluşumu madencilik uygulamalarının kaçınılmaz birsonucudur. Oluşan toz etrafa yayılarak, bütün ekipmanların içerisine girer,boruların tıkanmasına, makinaların kilitlenmesine, yağlayıcı sistemlerinbozulmasına neden olur. Bu nedenle arıza sıklıkları ve dolayısıyla bakımsıklıkları artar ve üretim kayıpları ve bakım maliyetleri bir çok sıkıntıyıberaberinde getirir. Bu açıdan sprey sistemlerinde kullanılan pompalar toztutma uygulamasında önemli bir yere haizdir.

-       Ham su vearıtma sistemleri: Cevher ve minerallerin çıkarılmasından ve işlenmesinebir çok adımda su kullanılmaktadır. Kullanılacak su, nehir, göl, yağmur suyu,vb. yollardan temin edilen ham suyun arıtılması ile elde edilmektedir. Hamsuyun tesise sevk edilmesi ve arıtılması işlemleri yine pompaların etkin roloynadığı uygulamalardır. Genellikle agresif olmayan bu uygulamalar, enerjimaliyetleri ve sistemin sürekliği bağlamında yüksek verimli ve güvenirliklipompaların kullanımını gerekli kılmaktadır.

-       Cevher/mineraltransferi: Bazı madenlerin coğrafi ve demografik konumu, cevherin çıkarıldığıyerde işlenerek zenginleştirme ve rafinasyon tesislerinin kurulumuna uygundeğildir. Bu sebeple cevher/mineral tesisin kurulu olduğu çok uzak mesafelereya ham cevher olarak kara taşıtlarıyla yada su içerisinde çözündürülmüş olarakuzun boru hatlarıyla taşınmak zorundadır. Uzun boru hatlarının olduğuuygulamalarda pompaların ağır hizmet çalışma şartları ve ömür boyu maliyetlerien önemli kriterler olarak ortaya çıkmaktadır.

-       Kimyasalliç ve flotasyon uygulamaları: Değerli ve değersiz minerallerin birbirindenayrıldığı cevher hazırlama teknikleri içerisinde flotasyon ve liç işlemlerikimyasal maddelerin en çok kullanıldığı yöntemlerdir. Minerallerinfiziko-kimyasal yüzey özellik farklılıklarından faydalanılarak bazıminerallerin su içerisinde yüzdürülmesi bazılarının batırılması ilegerçekleştirilen zenginleştirme  işlemineflotasyon adı veriliyor. Benzer şekilde kimyasal reaktifler (H2SO4, NaOH, NaCN,NaCl, vb.) kullanılarak yapılan zenginleştirme işlemi kimyasal liç olarakisimlendirilmektedir. Bu işlemler agresif sıvıları ve kimyasalların aktarımınıgerekli kılmakla beraber, pompalar açısından yüksek teknoloji malzemelerin vesızdırmazlık sistemlerinin kullanımının en çok görüldüğü aşamadır.

Standart Pompa yarım asırı aşan tecrübesi, proses/sektöreözel yaptığı araştırma-geliştirme faaliyetleri ve müşteri-uygulama odaklı çözümlerisunarak, Madencilik uygulamalarının her aşamasında "YüksekGüvenirlikli" ve "Enerji Verimli" ürünleri ile çözüm ortağıolmakta.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNANLAR

KÖŞE YAZARLARI

ÖNE ÇIKANLAR

ANKET

HAVA DURUMU

5 günlük hava durumu